Reen


FUNDAMENTO DE ESPERANTO

Antaŭparolo
Por ke lingvo internacia povu bone kaj regule progresadi kaj por ke ĝi havu plenan certecon, ke ĝi neniam disfalos kaj ia facilanima paŝo de ĝiaj amikoj estontaj ne detruos la laborojn de ĝiaj amikoj estintaj, ― estas plej necesa antaŭ ĉio unu kondiĉo: la ekzistado de klare difinita, neniam tuŝebla kaj neniam ŝanĝebla Fundamento de la lingvo. Kiam nia lingvo estos oficiale akceptita de la registaroj de la plej ĉefaj regnoj kaj tiuj ĉi registaroj per speciala leĝo garantios al Esperanto tute certan vivon kaj uzatecon kaj plenan sendanĝerecon kontraŭ ĉiuj personaj kapricoj aŭ disputoj, tiam aŭtoritata komitato, interkonsente elektita de tiuj registaroj, havos la rajton fari en la fundamento de la lingvo unu fojon por ĉiam ĉiujn deziritajn ŝanĝojn, se tiaj ŝanĝoj montriĝos necesaj; sed ĝis tiu tempo la fundamento de Esperanto devas plej severe resti absolute senŝanĝa, ĉar severa netuŝebleco de nia fundamento estas la plej grava kaŭzo de nia ĝisnuna progresado kaj la plej grava kondiĉo por nia regula kaj paca progresado estonta. Neniu persono kaj neniu societo devas havi la rajton arbitre fari en nia Fundamento iun eĉ plej malgrandan ŝanĝon! Tiun ĉi tre gravan principon la esperantistoj volu ĉiam bone memori kaj kontraŭ la ektuŝo de tiu ĉi principo ili volu ĉiam energie batali, ĉar la momento, en kiu ni ektuŝus tiun principon, estus la komenco de nia morto.

Laŭ silenta interkonsento de ĉiuj esperantistoj jam de tre longa tempo la sekvantaj tri verkoj estas rigardataj kiel fundamento de Esperanto: 1.) La 16-regula gramatiko; 2) la « Universala Vortaro »; 3) la « Ekzercaro ». Tiujn ĉi tri verkojn la aŭtoro de Esperanto rigardadis ĉiam kiel leĝojn por li, kaj malgraŭ oftaj tentoj kaj delogoj li neniam permesis al si (almenaŭ konscie) eĉ la plej malgrandan pekon kontraŭ tiuj ĉi leĝoj; li esperas, ke pro la bono de nia afero ankaŭ ĉiuj aliaj esperantistoj ĉiam rigardados tiujn ĉi tri verkojn kiel la solan leĝan kaj netuŝeblan fundamenton de Esperanto.

Por ke ia regno estu forta kaj glora kaj povu sane disvolviĝadi, estas necese, ke ĉiu regnano sciu, ke li neniam dependos de la kapricoj de tiu aŭ alia persono, sed devas obei ĉiam nur klarajn, tute difinitajn fundamentajn leĝojn de sia lando, kiuj estas egale devigaj por la regantoj kaj regatoj kaj en kiuj neniu havas la rajton fari arbitre laŭ persona bontrovo ian ŝanĝon aŭ aldonon. Tiel same por ke nia afero bone progresadu, estas necese, ke ĉiu esperantisto havu la plenan certecon, ke leĝodonanto por li ĉiam estos ne ia persono, sed ia klare difinita verko. Tial, por meti finon al ĉiuj malkompreniĝoj kaj disputoj, kaj por ke ĉiu esperantisto sciu tute klare, per kio li devas en ĉio sin gvidi, la aŭtoro de Esperanto decidis nun eldoni en formo de unu libro tiujn tri verkojn, kiuj laŭ silenta interkonsento de ĉiuj esperantistoj jam de longe fariĝis fundamento por Esperanto, kaj li petas, ke la okuloj de ĉiuj esperantistoj estu ĉiam turnataj ne al li, sed al tiu ĉi libro. Ĝis la tempo, kiam ia por ĉiuj aŭtoritata kaj nedisputebla institucio decidos alie, ĉio, kio troviĝas en tiu ĉi libro, devas esti rigardata kiel deviga por ĉiuj; ĉio, kio estas kontraŭ tiu ĉi libro, devas esti rigardata kiel malbona, se ĝi eĉ apartenus al la plumo de la aŭtoro de Esperanto mem. Nur la supre nomitaj tri verkoj publikigitaj en la libro « Fundamento de Esperanto », devas esti rigardataj kiel oficialaj; ĉio alia, kion mi verkis aŭ verkos, konsilas, korektas, aprobas k. t. p., estas nur verkoj privataj, kiujn la esperantistoj ― se ili trovas tion ĉi utila por la unueco de nia afero ― povas rigardadi kiel modela, sed ne kiel deviga.

Havante la karakteron de fundamento, la tri verkoj represitaj en tiu ĉi libro devas antaŭ ĉio esti netuŝeblaj. Tial la legantoj ne miru, ke ili trovos en la nacia traduko de diversaj vortoj en tiu ĉi libro (precipe en la angla parto) tute nekorektite tiujn samajn erarojn, kiuj sin trovis en la unua eldono de la « Universala Vortaro ». Mi permesis al mi nur korekti la preserarojn; sed se ia vorto estis erare aŭ nelerte tradukita, mi ĝin lasis en tiu ĉi libro tute senŝanĝe; ĉar se mi volus plibonigi, tio ĉi jam estus ŝanĝo, kiu povus kaŭzi disputojn kaj kiu en verko fundamenta ne povas esti tolerata. La fundamento devas resti severe netuŝebla eĉ kune kun siaj eraroj. La erareco en la nacia traduko de tiu aŭ alia vorto ne prezentas grandan malfeliĉon, ĉar, komparante la kuntekstan tradukon en la aliaj lingvoj, oni facile trovos la veran sencon de ĉiu vorto; sed senkompare pli grandan danĝeron prezentus la ŝanĝado de la traduko de ia vorto, ĉar, perdinte la severan netuŝeblecon, la verko perdus sian eksterordinare necesan karakteron de dogma fundamenteco, kaj, trovante en unu eldono alian tradukon ol en alia, la uzanto ne havus la certecon, ke mi morgaŭ ne faros ian alian ŝanĝon, kaj li perdus sian konfidon kaj apogon. Al ĉiu, kiu montros al mi ian nebonan esprimon en la Fundamenta libro, mi respondos trankvile: jes, ĝi estas eraro, sed ĝi devas resti netuŝebla, ĉar ĝi apartenas al la fundamenta dokumento, en kiu neniu havas la rajton fari ian ŝanĝon.

La « Fundamento de Esperanto » tute ne devas esti rigardata kiel la plej bona lernolibro kaj vortaro de Esperanto. Ho, ne! Kiu volas perfektiĝi en Esperanto, al tiu mi rekomendas la diversajn lernolibrojn kaj vortarojn, multe pli bonajn kaj pli vastajn, kiuj estas eldonitaj de niaj plej kompetentaj amikoj por ĉiu nacio aparte kaj el kiuj la plej gravaj estas eldonitaj tre bone kaj zorgeme, sub mia persona kontrolo kaj kunhelpo. Sed la « Fundamento de Esperanto » devas troviĝi en la manoj de ĉiu bona esperantisto kiel konstanta gvida dokumento, por ke li bone ellernu kaj per ofta enrigardado konstante memorigadu al si, kio en nia lingvo estas oficiala kaj netuŝebla, por ke li povu ĉiam bone distingi la vortojn kaj regulojn oficialajn, kiuj devas troviĝi en ĉiuj lernoverkoj de Esperanto, de la vortoj kaj reguloj rekomendataj private, kiuj eble ne al ĉiuj esperantistoj estas konataj aŭ eble ne de ĉiuj estas aprobataj. La « Fundamento de Esperanto » devas troviĝi en la manoj de ĉiu esperantisto kiel konstanta kontrolilo, kiu gardos lin de deflankiĝado de la vojo de unueco.

Mi diris, ke la fundamento de nia lingvo devas esti absolute netuŝebla, se eĉ ŝajnus al ni, ke tiu aŭ alia punkto estas sendube erara. Tio ĉi povus naski la penson, ke nia lingvo restos ĉiam rigida kaj neniam disvolviĝos... Ho, ne! Malgraŭ la severa netuŝebleco de la fundamento, nia lingvo havos la plenan eblon ne sole konstante riĉiĝadi, sed eĉ konstate pliboniĝadi kaj perfektiĝadi; la netuŝebleco de la fundamento nur garantios al ni konstante, ke tiu perfektiĝado fariĝados ne per arbitra, interbatala kaj ruiniga rompado kaj ŝanĝado, ne per nuligado aŭ sentaŭgigado de nia ĝisnuna literaturo, sed per vojo natura, senkonfuza kaj sendanĝera. Pli detale mi parolos pri tio ĉi en la Bulonja kongreso; nun mi diros pri tio ĉi nur kelkajn vortojn, por ke mia opinio ne ŝajnu tro paradoksa:

  • 1) Riĉigadi la lingvon per novaj vortoj oni povas jam nun, per konsiliĝado kun tiuj personoj, kiuj estas rigardataj kiel la plej aŭtoritataj en nia lingvo, kaj zorgante pri tio, ke ĉiuj uzu tiujn vortojn en la sama formo; sed tiuj ĉi vortoj devas esti nur rekomendataj, ne altrudataj; oni devas ilin uzadi nur en la literaturo; sed en korespondado kun personoj nekonataj estas bone ĉiam peni uzadi nur vortojn el la « Fundamento » ĉar nur pri tiaj vortoj ni povas esti certaj, ke nia adresato ilin nepre trovos en sia vortaro. Nur iam poste, kiam la plej granda parto de la novaj vortoj estos jam tute matura, ia aŭtoritata institucio enkondukos ilin en la vortaron oficialan, kiel « Aldonon al la Fundamento »

  • 2) Se ia aŭtoritata centra institucio trovos, ke tiu aŭ alia vorto aŭ regulo en nia lingvo estas tro neoportuna, ĝi ne devos forigi aŭ ŝanĝi la diritan formon, sed ĝi povos proponi formon novan, kiun ĝi rekomendos uzadi paralele kun la formo malnova. Kun la tempo la formo nova iom post iom elpuŝos la formon malnovan, kiu fariĝos arĥaismo, kiel ni tion ĉi vidas en ĉiu natura lingvo. Sed, prezentante parton de la fundamento, tiuj ĉi arĥaismoj neniam estos elĵetitaj, sed ĉiam estos presataj en ĉiuj lernolibroj kaj vortaroj samtempe kun la formoj novaj, kaj tiamaniere ni havos la certecon, ke eĉ ĉe la plej granda perfektiĝado la unueco de Esperanto neniam estos rompata kaj neniu verko Esperanta eĉ el la plej frua tempo iam perdos sian valoron kaj kompreneblecon por la estontaj generacioj.

Mi montris en principo, kiamaniere la severa netuŝebleco de la « Fundamento » gardos ĉiam la unuecon de nia lingvo, ne malhelpante tamen al la lingvo ne sole riĉiĝadi, sed eĉ konstante perfektiĝadi. Sed en la praktiko ni (pro kaŭzoj jam multajn fojojn priparolitaj) devas kompreneble esti tre singardaj kun ĉia « perfektigado » de la lingvo: a) ni devas tion ĉi fari ne facilanime, sed nur en okazoj de efektiva neceseco; b) fari tion ĉi (post matura prijuĝado) povas ne apartaj personoj, sed nur ia centra institucio, kiu havos nedisputeblan aŭtoritatecon por la tuta esperantistaro.

Mi finas do per la jenaj vortoj:

  • 1. pro la unueco de nia afero ĉiu bona esperantisto devas antaŭ ĉio bone koni la fundamenton de nia lingvo;
  • 2. la fundamento de nia lingvo devas resti por ĉiam netuŝebla;
  • 3. ĝis la tempo kiam aŭtoritata centra institucio decidos pligrandigi (neniam ŝanĝi!) la ĝisnunan fundamenton per oficialigo de novaj vortoj aŭ reguloj, ĉio bona, kio ne troviĝas en la « Fundamento de Esperanto », devas esti rigardata ne kiel deviga, sed nur kiel rekomendata.

La ideoj, kiujn mi supre esprimis pri la Fundamento de Esperanto, prezentas dume nur mian privatan opinion. Leĝan sankcion ili ricevos nur en tia okazo, se ili estos akceptitaj de la unua internacia kongreso de esperantistoj, al kiu tiu ĉi verko kune kun sia antaŭparolo estos prezentita.

L. ZAMENHOF.
Varsovio, Julio 1905.
Reen

Reen

Reen
III

UNIVERSALA VORTARO

DE LA

Lingvo internacia "Esperanto"

KUN TRADUKOJ

en franca, angla, germana, rusa, pola lingvoj

A, B, C, Ĉ, D, E, F, G, Ĝ, H, Ĥ, I, J, Ĵ, K, L, M, N, O, P, R, S, Ŝ, T, U, V, Z

Ĉion, kio estas skribita en la lingvo internacia Esperanto, oni povas kompreni kun helpo de tiu ĉi vortaro. Vortoj, kiuj formas kune unu ideon, estas skribataj kune, sed dividataj unu de la alia per streketo, tiel ekzemple la vorto "frat'in'o", prezentante unu ideon, estas kunmetita el tri vortoj, el kiuj ĉiun oni devas serĉi aparte.

Tout ce qui est écrit en langue internationale Esperanto peut se comprendre à l’aide de ce dictionnaire. Les mots qui forment ensemble une seule idée s’écrivent ensemble mais se séparent les uns des autres par de petits traits. Ainsi, par exemple, le mot "frat'in'o", qui n’exprime qu’une idée est formé de trois mots, et chacun d’eux se cherche à part.

Everything written in the international language Esperanto can be translated by means of this vocabulary. If several words are required to express one idea, they must be written in one but, separated by commas; e. g. "frat'in'o" though one idea, is yet composed of three words, which must be looked for separately in the vocabulary.

Alles, was in der internationalen Sprache Esperanto geschrieben ist, kann man mit Hülfe dieses Wörterbuches verstehen. Wörter, welche zusammen einen Begriff bilden, werden zusammen geschrieben, aber von einander, durch einen senkrechten Strich getrennt; so ist z. B. das Wort "frat'in'o", welches einen Begriff bildet, aus drei Wörtern zusammengesetzt, deren jedes besonders zu suchen ist.

Все, что написано на международномъ языкѣ Эсперанто, можно понимать съ помощью этого словаря. Слова составляющія вмѣстѣ одно понятіе, пишутся вмѣстѣ, но отдѣляются другъ отъ друга черточкой; такъ напримѣръ слово "frat'in'o", составляя одно понятіе, сложено изъ трехъ словъ, изъ которыхъ каждое надо искать отдѣльно.

Wszystko co napisano w języku międzynarodowyn Esperanto, można zrozumieć przy pomocy tego słownika. Wyrazy, stanowiące razem jedno pojęcie, pisze się razem, lecz oddziela się kréską pionową; tak naprzykład wyraz "frat'in'o" stanowiący jedno pojęcie, złożony jest z trzech wyrazów, z których każdego należy szukać oddzielnie.

Reen

A

a marque l’adjectif; ex. hom' homme ― hom'a humain | termination of adjectives; e. g. hom' man ― hom'a human | bezeichnet das Adjektiv; z. B. hom' Mensch ― hom'a menschlich | означаетъ прилагательное; напр. hom' человѣкъ ― hom'a человѣческій | oznacza przymiotnik; np. hom' człowiek ― hom'a ludzki.

abat' abbé | abbot | Abt | аббатъ | opat.

abel' abeille | bee | Biene | пчела | pszczoła.

abi' sapin | fir | Tanne | ель | jodła.

abomen' abomination | abomination | Abscheu | отвращеніе | odraza.

abon' abonner | subscribe | abonniren | подписываться | prenumerować.

ablativ' ablatif | ablative | Ablativ | творительный падежъ | narzędnik.

abrikot' abricot | apricot | Aprikose | абрикосъ | morela.

absces' abcès | abscess | Geschwür, Eiterbeule | нарывъ | wrzód.

absint' absinthe | absinthium | Wermuth | полынь | piołunkówka.

acer' érable | maple | Ahorn | кленъ | klon.

aĉet' acheter | buy | kaufen | покупать | kupować.

sub'aĉet' corrompre | corrupt | bestechen | подкупать | przekupyvać.

acid' aigre | sour | sauer | кислый | kwaśny.

ad' marque durée dans l’action; ex. paf' coup de fusil ― pafad' fusillade | denotes duration of action; e. g. danc' dance ― danc'ad' dancing | bezeichnet die Dauer der Thätigkeit; z. B. danc' der Tanz ― danc'ad' das Tanzen | означаетъ продолжительность дѣйствія; напр. ir' идти ― ir'ad' ходить, хаживать | oznacza trwanie czynności; np. ir' iść ― ir'ad' chodzić.

adiaŭ adieu | good-by | lebe wohl | прощай | bądź zdrów.

adjektiv' adjectif | adjective | Eigenschaftswort | имя прилагательное | przymiotnik.

administr' admininistrer | administer | verwalten | управлять | zarządzać.

admir' admirer | admire | bewundern | дивиться | podziwiać.

admon' exhorter | exhort | ermahnen | увѣщевать | upominać.

ador' adorer | adore | anbeten | обожать | uwielbiać.

adult' adultérer | adulterate | ehebrechen | прелюбодѣйствовать | cudzołożyć.

adverb' adverbe | adverb | Nebenwort | нарѣчіе | przysłówek.

aer' air | air | Luft | воздухъ | powietrze.

aer'um' aérer | expose to the air | lüften | провѣтривать | przewietrzać.

afabl' affable | affable | freundlich | ласковый | uprzejmy.

mal'afabl' grogneur | surly | mürrisch | угрюмый | mrukliwy.

afekt' affectionner | affect | affectiren | жеманиться | afektować.

afer' affaire | affair | Sache, Angelegenheit | дѣло | sprawa.

ag' agir | act | handeln, verfahren | поступать | postępować.

aĝ' âge | age | Alter | вѣкъ, возрастъ | wiek.

agac' agacement | setting on edge | Stumpfwerden der Zähne | оскомина | drętwość.

agl' aigle | eagle | Adler | орелъ | orzeł.

agord' accorder | tune | stimmen | настраивать | nastrajać.

agrabl' agreable | agreeable | angenehm | пріятный | przyjemny.

aĵ' quelque chose possédant une certaine qualité ou fait d’une certaine matière: ex. mol' mou ― mol'aĵ' partie molle d’une chose | made from or possessing the quality of; e. g. sek' dry ― sek'aĵ' dry goods | etwas von einer gewissen Eigenschaft, oder aus einem gewissen Stoffe; z. B. mal'nov' alt ― mal'nov'aĵ' altes Zeug, frukt' Frucht ― frukt'aĵ' etwas aus Früchten bereitetes | нѣчто съ данымъ качествомъ или изъ даннаго матеріала; нпр. mol' мягкій ― mol'aĵ' мякишъ; frukt' плодъ ― frukt'aĵ' нѣчто приготовленное изъ плодовъ | oznacza przedmiot posiadajacy pewną własność albo zrobiony z pewnego materjału; np. mal'nov' stary ― mal'nov'aĵ' starzyzna; frukt' owoc ― frukt'aĵ' coś zrobionego z owoców.

ajl' ail | onion, garlic | Knoblauch | чеснокъ | czosnek.

ajn que ce soit; ex. kiu qui ― kiu ajn qui que ce soit | ever; e.g. kiu who ― kiu ajn whoever | auch nur; z. B. kiu wer ― kiu ajn wer auch nur | бы ни; напр. kiu кто ― kiu ajn кто бы ни | kolwiek, bądź; np. kiu kto ― kiu ajn ktokolwiek, ktobądź.

akar' mite | mite | Milbe | клещъ, червь | kleszcz, ślepak.

akcel' dépêcher | accelerate | fördern | споспѣшествовать | popierać, przyspieszać.

akcent' accent | accent | Accent | удареніе | akcent.

akcept' accepter | accept | annehmen | принимать | przyjmować.

akcipitr' autour | hawk | Habicht | ястребъ | jastrząb.

akir' acquérir | acquire | erwerben | пріобрѣтать | uzyskać.

akn' bouton, grains de ladrerie | pimple | Finne | угорь (сыпь) | węgry, krosty.

akompan' accompagner | accompany | begleiten | сопровождать | towarzyszyć.

akr' aigu | sharp | scharf | острый | ostry.

akrid' sauterelle | grass-hopper | Heuschrecke | саранча | szarańcza.

aks' axe | axle | Achse | ось | oś.

akuŝ' accoucher | lie in | niederkommen, entbunden werden | разрѣшится отъ бремени | powić.

akuŝ'ist'in' sage-femme | midwife | Hebamme | акушерка | akuszerka.

akuzativ' accusatif | accusative | Accusativ | винительный падежъ | biernik.

akv' eau | water | Wasser | вода | woda.

al à | to | zu (ersetzt zugleich den Dativ) | къ (замѣняетъ также дательный падежъ) | do (zastępuje też celownik).

alaŭd' alouette | lark | Lerche | жаворонокъ | skowronek.

alcion' alcyon | halcyon | Eisvogel | зимородокъ | zimorodek.

ali' autre | other | ander | иной | inny.

alk' élan | elk | Elennthier | лось | łoś.

almenaŭ au moins | at least | wenigstens | по крайней мѣрѣ | przynajmniej.

almoz' aumône | alms | Almosen | милостыня | jałmużna.

aln' aune | alder | Erle | ольха | olsza.

alt' haut | high | hoch | высокій | wysoki.

altar' autel | altar | Altar | алтарь | ołtarz.

alte' althée | althee | Eibisch | проскурнякъ | ślaz.

altern' alterner | alternate | untereinander abwechseln | чередоваться | zmianiać się kolejno.

alud' faire allusion | allude | anspielen | намекать | dawać przytyk.

alumet' allumette | match | Zündhölzchen | спичка | zapałka.

alun' alun | alum | Alaun | квасцы | ałun.

am' aimer | love | lieben | любить | kochać, lubić.

amas' amas, foule | crowd, mass | Haufen, Menge | куча, толпа | kupa, tłum.

ambaŭ l’un et l’autre | both | beide | оба | obaj.

ambos' enclume | anvil | Amboss | наковальня | kowadło.

amel' amidon | starch | Stärkemehl | крахмалъ | krochmal.

amfibi' amphibie | amphibium | Amphibie | земноводное животное | płaz.

amik' ami | friend | Freund | друг | przyjaciel.

am'ind'um' courtiser | court, make love | den Hof machen | любезничать | umizgać się.

amoniak' ammoniac | ammoniac | Ammoniak, Salmiak | нашатырный спиртъ | amoniak.

ampleks' extension | extension | Umfang | объемъ | objętość.

amuz' amuser | amuse | belustigen | забавлять | bawić.

an' membre, habitant, partisan; ex. regn' l’état ― regn'an' citoyen | inhabitant, member; e. g. Nov-Jork New York ― Nov-Jork'an' New Yorker | Mitglied, Einwohner, Anhänger; z. B. regn' Staat ― regn'an' Bürger; Varsovi'an' Warschauer | членъ, житель, приверженец; напр. regn' государство ― regn'an' гражданинъ; Varsovi'an' Варшавянинъ | członek, mieszkaniec, zwolennik; np. regn' państwo ― regn'an' obywatel; Varsovi'an' Warszawianin.

an'ar' troupe | troop | Trupp, Truppe | труппа | gromada, trupa.

ananas' ananas | ananas | Ananas | ананасъ | ananas.

anas' canard | duck | Ente | утка | kaczka.

mol'anas' canard à duvet | eider-duck | Eider-ente | гага | miękopiór.

anĝel' ange | angel | Engel | ангелъ | anioł.

angil' anguille | eel | Aal | угорь (животное) | węgorz.

angul' angle | corner, angle | Winkel | душа | kąt.

anim' âme | soul | Seele | душа | dusza.

aniz' anis | anise | Anis | анисъ | anyż.

ankaŭ aussi | also | auch | также | także.

ankoraŭ encore | yet, still | noch | еще | jeszcze.

ankr' ancre | anchor | Anker | якорь | kotwica.

anonc' annoncer | annonce, advert | annonciren | объявлять | ogłaszać.

anser' oie | goose | Gans | гусь | gęś.

anstataŭ au lieu de | instead | anstatt, statt | вмѣсто | zamiast.

anstataŭi remplacer | replace | ersetzen | замѣнять | zastępować.

ant' marque le participe présent actif | ending of pres. part. act. in verbs | bezeichnet das Participium pres. act. | означаетъ причастіе настоящаго времени дѣйст. залога | oznacza imiesłów czynny czasu teraźniejszego.

antaŭ devant | before | vor | предъ | przed.

antaŭ'tuk' tablier, devantier | apron | Schürze | передникъ | fartuch.

antikv' antique | antique | alt, altethümlich | древній | starożytny.

antimon' antimoine | antimony | Antimon | сурьма | antymon.

Anunciaci' Annonciation de la Vierge | Annunciation | Verkündigung Mariä | Благовѣщеніе | Zwiastowanie.

apart' qui est à part, separé | separate | besonder, abgesondert | особый | osobny.

aparten' appartenir | belong | gehören | принадлежать | należeć.

apenaŭ à peine | scarcely | kaum | едва | ledwie.

aper' paraître, apparaître | appear | erscheinen | являться | zjawiać się.

mal'aper' disparaître | dissappear | verschwinden | исчезать | znikać.

aplaŭd' applaudir | applaud | applaudiren | аплодировать | oklaskiwać.

apog' appuyer | lean | anlehnen | опирать | opierać.

apr' sanglier | wild boar | Eber | боровъ, вепрь, кабанъ | wieprz.

April' Avril | April | April | Апрѣль | Kwiecień.

aprob' approuver | approve | billigen, gut heissen | одобрять | aprobować.

apud auprès de | near by | neben, an | возлѣ, при | przy, obok.

ar' une réunion de certains objets; ex. arb' arbre ― arb'ar' forêt | a collection of objects; e. g. vort' word ― vort'ar' dictionary | Sammlung gewisser Gegenstände; z. B. arb' Baum ― arb'ar' Wald; ŝtup' Stufe ― ŝtup'ar' Treppe, Leiter | собраніе данныхь предметовъ; напр. arb' дерево ― arb'ar' лѣсъ, ŝtup' ступень ― ŝtup'ar' лѣстница | oznacza zbiór danych przedmiotów; np. arb' drzewo ― arb'ar' las; ŝtup' szczebel, stopień ― ŝtup'ar' drabina, schody.

arane' araignée | spider | Spinne | паукъ | pająk.

aranĝ' arranger | arrange | einrichten | устроивать | urządzać.

arb' arbre | tree | Baum | дерево | drzewo.

arb'et'aĵ' arbrisseau, buisson | shrub, bush | Strauch | кустъ | krzak.

arbitr' arbitraire | arbitrary | willkürlich | произвольный | samowolny.

arĉ' archet | bow (fiddle) | Violinbogen | смычекъ | smyczek.

arde' héron | heron | Reiher | цапля | czapla.

ardez' ardoise | slate | Schiefer | аспидъ (минералъ) | łupek.

aren' arène | wrestling-place | Arena, Rennbahn | арена, ристалище | arena.

arest' arrêter | arrest | verhaften | арестовать | aresztować.

arĝent' argent (métal) | silver | Silber | серебро | srebro.

argil' argile | clay | Thon | глина | glina.

argument' argumenter | argue | beweisen | доказывать | dowodzić.

arĥitektur' architecture | architecture | Architectur | архитектура | architektura.

ark' arc | arch, bow | Bogen | дуга | łuk.

ark'aĵ' voûte | vault | Gewölbe | сводъ | sklepiente.

arleken' arlequin | harlequin | Hanswurst | арлекинъ, шутъ | błazen, arlekin.

arm' armer | arm | rüsten | снаряжать, вооружать | uzbrajać.

arogant' arrogant | arrogant | anmassend, hochmüthig | наглый, высокомѣрный | zarozumiały.

arsenik' arsenic | arsenic | Arsenik | мышьякъL | arszenik.

art' art | art | Kunst | искусство | sztuka, kunszt.

artifik' artifice | artifice | Kniff | уловка | fortel.

artik' articulation | joint | Gelenk | суставъ | staw.

artikol' article | article | Artikel | статья, членъ | artykuł.

artiŝok' artichaut | artichoke | Artischoke | артишокъ | karczoch.

artrit' goutte | gout | Gicht | ломота въ суставахъ | artretyzm.

as marque le présent d’un verbe | ending of the present tense in verbs | bezeichnet das Präsens | означаетъ настоящее время глагола | oznacza czas teraźniejszy.

as' as | ace | Ass (Kartsp.) | тузъ | as.

asekur' assurer | insure | assecuriren | страховать | asekurować.

asign' assigner | assign | anweissen | ассигновать | asygnować, przekazać.

asparag' asperge | asparagus | Spargel | спаржа | szparag.

aspid' aspic | asp, adder | Natter | аспидъ (змѣй) | żmija.

at' marque le participe présent passif | ending of pres. part. pass. in verbs | bezeichnet das Participium praes. passivi | означаеть причастіе настоящаго времени страдат. залога | oznacza imiesłów bierny czasu teraźniejszego.

atak' attaquer | attack | angreifen | нападать | napadać, atakować.

atenc' attenter | attempt | einen Anschlag (Attentat) machen | покушаться | robić zamach.

atend' attendre | wait, expect | warten, erwarten | ждать, ожидать | czekać.

atent' attentif | attentive | aufmerksam | внимательный | uważny.

atest' témoigner | attest, affirm | zeugen, bezeugen, bescheinigen | свидѣтельствовать | świadczyć.

ating' atteindre | attain, reach | erlangen, erreichen | достигать | dosięgać.

atripl' patte d’oie | chenopodium | Melde | лебеда | łoboda.

atut' atout | trump | Trumpf | козырь | kozera.

aŭ ou | or | oder | или | albo, lub.

aŭd' entendre | hear | hören | слышать | słyszeć.

Aŭgust' Août | August | August | Августъ | Sierpień.

aŭskult' écouter | listen | anhören, horchen | слушать | słuchać.

aŭtun' automne | fall (of the year) | Herbst | осень | jesień.

av' grand-père | grandfather | Grossvater | дѣдъ, дѣдушка | dziad.

avar' avare | covetous | geizig | скупой | skąpy.

avel' noisette, aveline | hazel-nut | Haselnuss | обыкновенный орѣхъ | orzech laskowy.

aven' avoine | oats | Hafer | овесъ | owies.

aventur' aventure | adventure | Abenteuer | приключеніе | przygoda.

avert' avertir, prévenir | warn | warnen | предостерегать | przestrzegać.

avid' avide, convoiteux | eager, covetous | gierig | жадный | chciwy.

aviz' avis | advice | Avis | увѣдомленіе | awizacya.

azen' âne | ass | Esel | оселъ | osioł.

azot' azote | azot | Stickstoff | азоть | azot.

Reen

B

babil' babiller | chatter | schwatzen, plaudern | болтать | paplać.

bagatel' bagatelle | trifle, toy | Kleinigkeit | мелочь, бездѣлица | drobnostka.

bajonet' baïonnette | bayonet | Bajonett | штыкъ | bagnet.

bak' cuire | bake | backen | печь, испекать | piec, wypiekać.

bala' balayer | sweep | fegen | мести, заметать | zamiatać.

balanc' balancer | balance, swing | schaukeln | качать | huśtać, kołysać.

balbut' bégayer, balbutier | stammer | stottern, stammeln | заикаться | jąkać się.

baldaken' baldaquin | canopy | Baldachin | балдахинъ | baldachin.

baldaŭ bientôt | soon | bald | сейчасъ, скоро | zaraz.

balen' baleine | whale | Wallfisch | китъ | wieloryb.

balen'ost' baleine | whale-bone | Fischbein | китовый усъ | fiszbin.

balustrad' garde-fou, balustrade | balustrade | Geländar | перила | poręcz.

bambu' bambou | bamboo | Bambus | бамбукъ | bambus.

ban' baigner | bath | baden | купать | kąpać.

band' bande, troupe | band | Bande, Rotte | банда, шайка | banda, zgraja.

bant' nœud | loop | Schleife | бантъ | pętlica.

bapt' baptiser | baptise | taufen | крестить | chrzcić.

bapt'an' compère | god-father | Gevatter | кумъ | kum.

bapt'o'fil' filleul | god-son | Taufsohn | крестный сынъ, крестникъ | chrześniak.

bapt'o'patr' parrain | god-father | Pathe, Taufvater | крестный отецъ | chrestny ojciec.

bar' barrer | bar, obstruct | versperren | заграждать | zagradzać.

bar'il' haie | hedge | Zaun | заборъ | parkan.

barakt' gigotler; piétiner | sprawl, trip | zappeln | барахтаться | trzepotać.

barb' barbe | beard | Bart | борода | broda.

barbir' barbier | barber | Barbier | цырульникъ, фельдшеръ | felczer.

barĉ' soupe de betteraves | red-beet-soup | Beetensuppe | борщъ | barszcz.

barel' tonneau | keg, barrel | Fass, Tonne | бочка | beczka.

bark' barque | bark | Barke | барка | barka.

bask' basque | lappet | Schoss, Rockschoss | пола | poła.

bast' écorce d’arbre | bark (of a tree) | Bast | лубъ, лубокъ | łyko.

bastion' bastion | bulwark | Bollwerk | бастіонъ | baszta, warownia.

baston' bâton | stick | Stock | палка | kij, laska.

bat' battre | beat | schlagen | бить | bić.

batal' combattre | fight | kämpfen | бороться | walczyć.

batal'il' arme | weapon | Gewehr | оружіе | broń.

bazar' marché foire | market fair | Markt | базаръ | targ, rynek.

bed' couche | bed (garden) | Beet | гряда | grzęda, zagon.

bedaŭr' regretter | pity, regret | bedauern | жалѣть | żałować.

bek' bec | beak | Schnabel | клювъ | dziób.

bel' beau | beautiful | schön, hübsch | красивый | piękny.

beladon' belladonne | belladonna | Tollkirsche | сонная одурь | pokrzyk, wilcza jagoda.

ben' bénir | bless | segnen | благословлять | błogosławić.

benk' banc | bench | Bank (zum Sitzen) | скамья | ławka.

ber' baie | berry | Beere | ягода | jagoda.

best' animal | beast | Thier | животное | zwierzę.

bet' betterave | red beet | Runkelrübe | свекловица | ćwikła, burak.

betul' bouleau | birch (tree) | Birke | береза | brzoza.

bezon' avoir besoin de | need, want | brauchen | нуждаться | potrzebować.

bien' bien | goods, estate | Gut, Landgut | имѣніе | posiadłość ziemska, majątek.

bier' bière | beer | Bier | пиво | piwo.

bind' relier | bind (books) | binden (Bücher) | переплетать | oprawiać.

bird' oiseau | bird | Vogel | птица | ptak.

biskvit' biscuit | biscuit | Zwieback | бисквитъ | sucharek.

bismut' bismuth | bismuth | Bismuth | висмутъ | bismut.

blank' blanc | white | weiss | бѣлый | biały.

blat' blatte (ins) | scab | Schabe | тараканъ | karaczan.

blek' beugler, hennir etc. | cry (of beasts) | blöken, wiehern etc. | мычать, блеять, ржать и т. п | beczeć, rżeć.

blind' aveugle | blind | blind | слѣпой | ślepy.

blond' blond | fair | blond | русый, бѣлокурый | blondyn, płowy.

blov' souffler | blow | blasen, wehen | дуть | dąć, dmuchać.

blu' bleu | blue | blau | синій | niebieski.

bo' marque la parenté resultant du mariage; ex. patr' père ― bo'patr' beau-père | relation by marriage; e. g. patr'in' mother ― bo'patr'in' mother-in-law | durch Heirath (eigene oder fremde) erworben; z. B. patr' Vater ― bo'patr' Schwiegervater; frat' Bruder ― bo'frat' Schwager | пріобрѣтенный бракомъ (своимъ или чужимъ); напр. patr' отецъ ― bo'patr' тесть, свекоръ; frat' братъ ― bo'frat' шуринъ, зять, деверь, | nabyty przez małżeństwo (własne lub obce); np. patr' ojciec ― bo'patr' teść; frat' brat ― bo'frat' szwagier.

boa' boa | boa | Riesenschlange | боа, удавъ | boa.

boat' bateau, canot | boat, bark | Boot | ботъ | bat, łódź.

boben' bobine | spool, bobin | Spule | катушка | cewka, szpulka.

boj' aboyer | bark (dog’s) | bellen | лаять | szczekać.

bol' bouillir | boil (vb.) | sieden | кипѣть | kipić, wrzeć.

bombon' bonbon | dainties | Bonbon | конфектъ | cukierek.

bon' bon | good | gut | хорошій, добрый | dobry.

bor' percer | bore (vb.) | bohren | буравить | wiercić, świdrować.

boraks' borax | borax | Borax | бура | boraks.

bord' bord, rivage | shore | Ufer | берегъ | brzeg.

border' border | border | säumen, besäumen | обрубать (кайма) | obrębiać, bramować.

bors' bourse | bourse, exchange | Börse (der Kaufleute) | биржа | giełda.

bot' botte | boot | Stiefel | сапогъ | but.

botel' bouteille | bottle | Flasche | бутылка | butelka.

bov' boeuf | ox | Ochs, Stier | быкъ | byk.

brak' bras | arm | Arm | рука, объятія | ramię.

bram' brême | bream | Brassen | лещъ | leszcz.

bran' son | bran | Kleie | отруби | otręby.

branĉ' branche | branch | Zweig | вѣтвь | gałaź.

brand' eau-de-vie | brandy | Branntwein | водка | wódka.

brank' branchies, ouïes | gill, fish-ear | Kieme | жабра | dychawka.

brasik' chou | cabbage | Kohl | капуста | kapusta.

brav' brave, solide | valiant, brave | tüchtig | дѣльный, удалый | dzielny, chwacki.

bret' tablette | tablet, shelf | Wandbrett, Regal | полка | półka.

brid' bride | bridle | Zaum | узда | uzda.

brik' brique | brick | Ziegel | кирпичъ | cegła.

bril' briller | shine | glänzen | блистать | błyszczeć.

briliant' brillant | brilliant | Brillantstein | бриліантъ | brylant.

brod' broder | stitch, embroider | sticken | вышивать | haftować.

brog' échauder | scald | brühen | обваривать кипяткомъ | parzyć.

bronz' bronze | bronze | Bronze | бронза | bronz.

bros' brosse | brush | Bürste | щетка | szczotka.

brov' sourcil | eye-brow | Augenbraue | бровь | brew.

bru' faire du bruit | noise | lärmen, brausen | шумѣть | szumieć, hałasować.

brul' brûler (être en feu) | burn (v. n.) | brennen (v. n.) | горѣть | palić się.

brul'um' inflammation | inflammation | Entzündung | воспаленіе | zapalenie.

brun' brun | brown | braun | бурый | brunatny.

brust' poitrine | breast | Brust | грудь | pierś.

brut' brute, bétail | brute | Vieh | скотъ | bydło.

bub' polisson | wicked boy | Bube | мальчишка | ulicznik.

bubal' buffle | buff, buffle | Büffel | буйволъ | bawół.

buĉ' tuer, assommer | slaughter, butcher | schlachten | заклать | zabijać, rzezać.

bud' boutique | booth, shop | Bude | балаганъ | buda.

buf' crapaud | toad | Kröte | жаба | ropucha.

bufed' buffet | buffet | Buffet | буфетъ | bufet, kredens.

buk' boucle | latch, buckle | Schnalle | пряжка | sprzączka.

buked' bouquet | nosegay | Strauss (Blumen) | букетъ | bukiet.

bukl' boucle | buckle, lock | Locke | локонъ | lok, pukiel.

bul' boule, motte | clod | Kloss | комъ, клецка | bryla, kluska.

bulb' oignon | bulb | Zwiebel | луковица | cebula.

buljon' bouillon | broth | Bouillon | бульонъ | buljon.

bulk' pain blanc | manchet loaf | Semmel | булка | bułka.

burd' bourdon | humblebee | Hummel | шмель | trzmiel.

burĝ' bourgeois | burgher | Bürger (nicht adeliger) | мѣщанинъ | mieszczanin.

burĝon' bourgeon | bud | Knospe | почка (растеній) | pączek.

buŝ' bouche | mouth | Mund | ротъ | usta.

buŝ'um' muselière | mouth-basket | Maulkorb | намордникъ | kaganiec.

buŝel' boisseau | bushel | Scheffel | четверикъ | korzec.

buter' beurre | butter | Butter | масло (коровье) | masło.

butik' boutique | shop, hall | Laden, Krambude | лавка (торговая) | sklep.

buton' bouton | button | Knopf | пуговица | guzik.

buton'um' boutonner | button | zuknöpfen | застегивать | zapinać.

Reen

C, Ĉ

ĉagren' chagriner | disappoint | verdriessen | причинять досаду | martwić.

ĉam' chamois | wild goat | Gemse | серна | dzika koza, giemza.

ĉambelan' chambellan | chamberlain | Kammerherr | камергеръ | szambelan.

ĉambr' chambre | chamber | Zimmer | комната | pokój.

ĉampan' champagne (vin de) | champagne | Champagner | шампанское | szampan.

ĉan' chien de fusil | cock | Hahn (am Schiessgewehre) | курокъ | kurek.

ĉap' bonnet | bonnet | Mütze | шапка | czapka.

ĉapel' chapeau | hat | Hut | шляпа | kapelusz.

ĉapitr' chapitre | chapter | Kapitel | глава (книги) | rozdział.

ĉar car, parce que | for | weil, denn, da | ибо, такъ какъ | albowiem, ponieważ.

ĉarlatan' charlatan | charlatan | Charlatan | шарлатанъ | szalbierz.

ĉarm' charmant | charm | anmuthig | милый | nadobny.

ĉarnir' charnier | hing | Charnier | шарниръ | nit, wycięcie.

ĉarpent' charpenter | do carpenter’s work | zimmern | плотничать | ciosać.

ĉarpent'ist' charpentier | carpenter | Zimmermann | плотникъ | cieśla.

ĉarpi' charpie | lint for a wound | Charpie | корпія | skubanka.

ĉas' chasser (vénerie) | hunt | jagen, Jagd machen | охотиться | polować.

ĉas'aĵ' gibier | game, venison | Wild | дичь | zwierzyna.

ĉast' chaste | chaste | züchtig, keusch | цѣломудренный | niepokalany, czysty.

ĉe chez | at | bei | у, при | u, przy.

ced' céder | yield, give up | abtreten, weichen | уступать | ustępować.

cedr' cèdre | cedar | Ceder | кедръ | cedr.

ĉef' principal | chief | Haupt, Chef | глава, главный | szef, główny.

cejan' aubifoin, bluet | corn-flower | Kornblume | василекъ | bławatek.

cel' viser | aim | zielen | цѣлиться | celować.

ĉel' ceilule | cell | Zelle | ячея, ячейка, келья | cela, komórka.

cement' ciment, lut | cement, lute | Cement, Kitt | цементъ | cement, kit.

ĉemiz' chemise | shirt | Hemd | сорочка | koszula.

ĉen' chaine | chain | Kette | цѣпь | łańcuch.

cent cent | hundred | hundert | сто | sto.

cerb' cerveau | brain | Gehirn | мозгъ | mózg.

ĉeriz' cerise | cherry | Kirsche | вишня | wiśnia.

ĉerk' cercueil | coffin | Sarg | гробъ | trumna.

ĉerp' puiser | draw | schöpfen (z. B. Wasser) | черпать | czerpać.

cert' certain | certain, sure | sicher, bekannt, gewiss | вѣрный, извѣстный | pewny, znany.

cert'ig' assurer | assure | versichern | увѣрять | zapewniać.

cerv' cerf | deer | Hirsch | олень | jeleń.

nord'a cerv' renne | reindeer | Rennthier | сѣверный олень | renifer, ren.

ĉes' cesser | cease, desist | aufhören | переставать | przestawać.

ceter' autre (le reste) | rest, remainder | übrig | прочій | pozostały.

ĉeval' cheval | horse | Pferd | конь | koń.

ci tu, toi, | thou | du | ты | ty.

ci'a ton, ta | thy, thine | dein | твой | twój.

ĉi ce qui est le plus près; ex. tiu celui-là ― tiu ĉi celui-ci | denotes proximity; e. g. tiu that ― tiu ĉi this; tie there ― tie ĉi here | die nächste Hinweisung; z. B. tiu jener ― tiu ĉi dieser; tie dort ― tie ĉi hier | ближайшее указаніе; напр. tiu тотъ― tiu ĉi этотъ; tie тамъ ― tie ĉi здѣсь | określenie najbliższe; np. tiu tamten ― tiu ĉi ten; tie tam ― tie ĉi tu.

ĉia chaque | every | jedweder, jeglicher | всякій, всяческій | wszelaki.

ĉiam toujours | always | immer | всегда | zawsze.

ĉie partout | everywhere | überall | повсюду | wszędzie.

ĉiel de chaque (toute) manière | in every manner | auf jede Weise | всячески | wszelkim sposobem.

ĉiel' ciel | heaven | Himmel | небо | niebo.

ĉiel'ark' arc-en-ciel | rain-bow | Regenbogen | радуга | tęcza.

ĉiel'ir' Ascension | Ascension | Himmelfahrt Christi | Вознесеніе Господне | Wniebowstąpienie.

ĉif' froisser, chiffonner | crumple, muss | zerknittern, zerknüllen | мять | miętosić.

cifer' chiffre | cipher | Ziffer | цифра | cyfra.

cifer'plat' cadran | dial | Zifferblatt | циферблатъ | tarcza zegarowa.

ĉifon' chiffon | rag | Lappen, Lumpen | лоскутъ | szmata.

cigar' cigare | cigar | Cigarre | сигара | cygaro.

cigared' cigarette | cigarette | Cigarette | папироса | papieros.

cign' cygne | swan | Schwan | лебедь | łabędź.

ĉikan' cancaner | chicane | Klatschereien machen | сплетничать | rozsiewac plotki.

cikatr' couture, cicatrice | scar, cicatrice | Narbe | рубецъ | blizna.

cikoni' cigogne | stork | Storch | аистъ | bocian.

cikori' chicorée | chicory | Cichorie | цикорія | cykorya.

cim' punaise | bug | Wanze | клопъ | pluskwa.

cimbal' cymbale | cymbal | Cymbel | кимвалы | cymbały.

cinabr' cinabre | cinnabar | Zinnober | киноварь | cynober.

cinam' cannelle | cinnamon | Zimmt | корица | cynamon.

cindr' cendre | ash, cinder | Asche | пепелъ | popiół.

ĉio tout | evervthing | alles | все | wszystko.

cipres' cyprès | cypress | Cypresse | кипарисъ | cyprys.

cir' cirage | shoe-polish | Wichse | вакса | szuwaks.

ĉirkaŭ autour de, environ | about, around | um, herum, gegen | около, кругомъ | około, dokoła.

ĉirkaŭ'aĵ' alentours | environs | Umgegend | окрестность | okolica.

ĉirkaŭ'i entourer | encircle, environ | umgeben | окружать | otaczać.

ĉirkaŭ'o circuit, enceinte | circumference | Umfang, Umkreis | окружность | obwód.

ĉirkaŭ'man' bracelet | bracelet | Armband | браслетъ | bransoletka.

ĉirkaŭ'pren' embrasser | embrace | umarmen | обнимать | obejmować, ściskać.

ĉirkaŭ'skrib' circonscrire | circumscribe | umschreibcn | описывать | opisywać.

cirkel' cercle, compas | circle, compass | Zirkel (Instrument) | циркуль | cyrkiel.

cirkonstanc' cirkonstance | circumstance | Umstand | обстоятельство | okoliczność.

cirkuler' circulaire | circular | Cirkular | циркуляръ | okólnik.

cit' citer | cite | citiren | цитировать | przytaczać, cytować.

citr' cithare | guitar | Zither | цитра | cytra.

citron' citron | lemon | Citrone | лимонъ | cytryna.

ĉiu chacun | each, every one | jedermann | всякій, каждый | wszystek, każdy.

ĉiu'j tous | all | alle | всѣ | wszyscy.

civiliz' civiliser, éclaircir | civilize, clear up | aufklären | просвѣщать | oświecać.

ĉiz' creuser avec le ciseau | chisel | meisseln | долбить | dłutować.

ĉj' après les 1-5 premières lettres d’un prénom masculin lui donne un caractère diminutif et caressant; ex. Miĥael' ― Mi'ĉj' | affectionate diminutive of masculine names; e.g. Johan' John ― Jo'ĉj' Johnnie | den 1-5 Buchstaben eines männlichen Eigennamens beigefügt verwandelt diesen in ein Kosewort; z. B. Miĥael' ― Mi'ĉj'; Aleksandr' ― Ale'ĉj' | приставленное къ первымъ 1-5 буквамъ имени собственнаго мужскаго пола, превращаетъ его въ ласкательное; напр. Miĥael' ― Mi'ĉj'; Aleksandr' ― Ale'ĉj' | dodane do pierwszych 1-5 liter imenia własnego męzkiego rodzaju zmienia je w pieszczotliwe; np. Miĥael' ― Mi'ĉj'; Aleksandr' ― Ale'ĉj' |

ĉokolad' chocolat | chocolate | Chocolade | шоколадъ | czekolada.

col' pouce | inch | Zoll (Mass) | люймъ | cal.

ĉu est-ce que | whether | ob | ли, развѣ | czy.

Reen

D

da de (après les mots marquant mesuro, poids, nombre) | is used instead of de after words expressing weight or measure; e. g. funt'o da viand'o a pound of meat, glas'o da te'o a cup of tea | ersetzt den Genitiv (nach Mass, Gewicht u. drgl. bezeichnenden Wörtern); z. B. kilogram'o da viand'o ein Kilogramm Fleisch; glas'o da te'o ein Glass Thee | (послѣ словъ, означающихъ мѣру, вѣсъ и т. д.) замѣняетъ родительный падежъ; напр. kilogram'o da viand'o килограмъ мяса; glas'o da te'o стаканъ чаю | zastępuje przypadek drugi (po słowach oznaczających miarę, wagę i. t. p.); np. kilogram'o da viand'o kilogram mięsa; glas'o da te'o szklanka herbaty.

daktil' datte | date (fruit) | Dattel | финикъ | daktyl.

dam'o'j jeu de dames | draughts | Damenspiel | шашки (игра) | warcaby.

damask' damas | damask | Damast | камча | adamaszek.

danc' danser | dance | tanzen | танцовать | tańczyć.

dand' petit-maître | dandy | Stutzer | франтъ | fircyk, elegant.

danĝer' danger | danger | Gefahr | опасность | niebezpieczeństwo.

dank' remercier | thank | danken | благодарить | dziękować.

dat' date | date | Datum | число (мѣсяца) | data.

dativ' datif | dative | Dativ | дательный падежъ | celownik.

datur' datura | datura | Stechapfel | дурманъ | bieluń, dziędzierzava.

daŭr' durer | endure, last | dauern | продолжаться | trwać.

daŭr'ig' continuer | continue | fortsetzen | продолжать | dalej ciągnąć.

de de | of, from | von; ersetzt auch den Genitiv | отъ; замѣняетъ также родительный падежъ | od; zastępuje też dopełniacz.

dec' être dû, être convenable | be due, become | gebühren | надлежать | należeć się.

decid' décider | decide | entscheiden, beschliessen | рѣшать | rozstrzygać.

Decembr' Décemhre | December | December | Декабрь | Grudzień.

deĉifr' déchiffrer | decipher | entziffern | дешифрировать | wyczytać, rozwiązać.

dediĉ' vouer, dédier | dedicate | widmen | посвящать | poświęcać, dedykować.

defend' défendre | defend | vertheidigen | защищать | bronić.

degel' dégeler (se) | thaw | aufthauen | таять | odwilgnąć.

degener' dégénérer | degenerate | ausarten | вырождаться | wyradzać się.

degrad' dégrader | degrade | degradiren | разжаловать | degradowac.

deĵor' être de service | be waiter | den Dienst haben | дежурить | deżurować.

dek dix | ten | zehn | десять | dziesięć.

deklinaci' décliner | decline | decliniren | склонять (граммат.) | przypadkować.

dekliv' déclivité | declivity | Abhang | покатость | pochyłość.

dekstr' droit, droite | right-hand | recht | правый | prawy.

maldekstr' gauche | left | link | лѣвый | lewy.

delfen' dauphin | dolphin | Delphin | дельфинъ | delfin.

delikat' délicat | delicate, fine | fein, zart | нѣжный | delikatny.

delir' être en délire, rêver | be light-headed, rave | irre reden | бредить | majaczyć.

demand' demander, questionner | demand, ask | fragen | спрашивать | pytać.

demon' démon | demon | Dämon | демонъ | demon.

denar' denier | denier, penny | Denar | динарій | denar.

dens' épais, dense | dense | dicht | густой | gęsty.

dent' dent | tooth | Zahn | зубъ | ząb.

denunc' denoncer | denounce | denunciren | доносить | denuncyować.

des d’autant plus | the (the... the ― ju... des) | desto, um so | тѣмъ | tem.

deput' députer | depute | abordnen | отряжать, отправлять | wyprawiać.

desegn' dessiner | design, purpose | zeichnen | чертить | kreślić, rysować.

detal' détaillé | detail | ausführlich | подробный | szczegółowy.

detru' détruire | destroy | zerstören | разрушать | burzyd, niszczyć.

dev' devoir | ought, must | sollen | долженствовать | musieć.

dev'ig' nécessiter | necessitate, compel | nöthigen, zwingen | принуждать | pzymuszać.

deviz' devise | device | Devise | девизъ | dewiza.

dezert' désert | desert | Wüste | пустыня | pustynia.

dezir' désirer | desire | wünschen | желать | życzyć.

Di' Dieu | God | Gott | Богъ | Bóg.

diabl' diable | devil | Teufel | дьяволъ, чертъ | djabeł.

diamant' diamant | diamond | Diamant | алмазъ | dyament.

diboĉ' débaucher, crapuler | debauch, revel, riot | schwelgen | кутить | hulać.

didelf' didelphe, philandre | opossum | Beutelthier | двуутробка | dydelf, torebnik.

difekt' endommager, détériorer | damage, injure | beschädigen, verletzen | повреждать | uszkadzać.

diferenc' différer (v. n.) | differ | sich unterscheiden | различаться | różnic się.

difin' définir, déterminer | define | bestimmen | опредѣлять | wyznaczać, określać.

dig' digue | embank | Damm | плотина | tama.

digest' digérer | digest | verdauen | переваривать (о желудкѣ) | trawić.

dik' gros | thick | dick | толстый | gruby.

dikt' dicter | dictate | dictiren | диктовать | dyktować.

diligent' diligent, assidu | diligent | fleissig | прилежный | pilny.

dimanĉ' dimanche | Sunday | Sonntag | воскресенье | niedziela.

dir' dire | say | sagen | сказать | powiadać.

direkt' diriger | direct | richten | направлять | kierować.

direkt'o direction | direction | Richtung | направленіе | kierunek.

direkt'il'o (de ŝip'o) gouvernail | helm | Steuerruder | руль | ster.

dis' marque division, dissémination; ex. ir' aller ― dis'ir' se séparer, aller chacun de son côté | has the same force as the English prefix "dis"; e. g. sem' sow ― dis'sem' disseminate; ŝir' tear ― dis'ŝir' tear to pieces | zer; z. B. ŝir' reissen ― dis'ŝir' zerreissen | раз-; напр. ŝir' рвать ― dis'ŝir' разрывать | roz-; np. ŝir' rwać ― dis'ŝir' rozrywać; kur' biegać ― dis'kur' rozbiegać się.

dis'ig' séparer, désunir | separate, disunite | trennen | разобщать | rozłączać.

diskont' escompter | discount | discontiren | дисконтировать, учитывать | dyskontować.

dispon' disposer | dispose | verfügen, disponiren | располагать | rozporządzać.

disput' disputer | dispute | streiten, disputiren | спорить | sprzeczać się.

distil' distiller | distill | destilliren | дистиллировать | destylować.

disting' distinguer | distinguish | auszeichnen | отличать | odznaczać.

distr' distraire | distract | zerstreuen | разсѣивать | rozpraszać, roztargać.

distrikt' district | district | Bezirk | округь | okrąg.

diven' deviner | divine, guess | errathen | угадывать | odgadywać.

divers' divers | various, diverse | verschieden | различный | różny.

divid' diviser, partager | divide | theilen | дѣлить | dzielić.

do donc | then, indeed, however | doch, also | же | więc.

dolĉ' doux | sweet | süss | сладкій | słodki.

dolor' faire mal, causer de la douleur | sorrow | schmerzen | болѣть (причинять боль) | boleć, dolegać.

dom' maison | house | Haus | домъ | dom.

domaĝ' dommage | pity (it is a pity) | Schade (es ist) | жаль | szkoda.

domen' domino | domino | Domino | домино | domino.

don' donner | give | geben | давать | dawać.

al'don' ajouter | add to | zugeben, beilegen | прибавлять | dodawać.

donac' faire cadeau, donner en présent | make a present | schenken | дарить | darować.

dorlot' gâter, dorloter | spoil | hätscheln | баловать | pieścić.

dorm' dormir | sleep | schlafen | спать | spać.

dorn' épine | thorn | Dorn | шипъ | cierń.

dors' dos | back | Rücken | спина | grzbiet.

dot' doter | endow | ausstatten | надѣлять (приданымъ) | wyposażyć.

dot'o dot | dowry | Mitgift | приданое | posag.

drak' dragon | dragon, drake | Drache | драконъ | smok.

drap' drap | woollen goods | Tuch (wollenes Gewebe) | сукно | sukno.

drapir' draper | cover with cloth | drapiren | драпировать | drapować.

draŝ' battre (le blé) | thrash | dreschen | молотить | młócić.

dres' dresser | dress, make straight | dressiren, abrichten | дрессировать | tresować.

drink' boire, ivrogner | drink, tipple | saufen, zechen | пить (спиртные напитки) | pić (wódkę i t. p.).

drink'ej' cabaret, taverne | inn, tavern | Schenke | шинокъ | szynkownia.

drog' drogue | drug | Drogue | москатильный товаръ | towary aptekarskie.

dron' se noyer | drown | ertrinken | утопать | tonąć.

du deux | two | zwei | два | dwa.

dub' douter | doubt | zweifeln | сомнѣваться | wątpić.

duk' duc | duke | Herzog | герцогъ | książe.

dum pendant, tandis que | while | während | пока, между тѣмъ какъ | póki, podczas gdy.

dum'e cependant | meanwhile, during | unterdessen | между тѣмъ | tymczasem.

dung' louer, embaucher | hire | dingen | нанимать | najmować.

du'on'patr' beau-père | step-father | Stiefvater | отчимъ | ojczym.

Reen

E

e marque l’adverbe; ex. bon'e bien | ending of adverbs; e. g. bon' good ― bon'e well | Endung des Adverbs; z. B. bon'e gut | окончаніе нарѣчія; напр. bon'e хорошо | zakończenie przysłówka; np. bon'e dobrze.

eben' égal (de même plan) | even, smooth | eben, glatt | ровный | równy.

ebl' possible; ex. kompren' comprendre ― kompren'ebl' compréhensible | able, possible | möglich | возможный | możliwy.

ebl'e peut-être | perhaps, may-be | vielleicht | можетъ быть | może.

ebon' ébène | ebony | Ebenholz | черное дерево | heban.

ec' marque la qualité (abstraitement); ex. bon' bon ― bon'ec' bonté; vir' homme ― vir'ec' virilité | denotes qualites; e. g. bon' good ― bon'ec' goodness | Eigenschaft; z. B. bon' gut ― bon'ec' Güte; vir'in' Weib ― vir'in'ec' Weiblichkeit | качество или состояніе; напр. bon' добрый ― bon'ec' доброта; vir'in' женщина ― vir'in'ec' женственность | przymiot jako oddzielne pojęcie; np. bon' dobry ― bon'ec' dobroć; infan' dziecię ― infan'ec' dzieciństwo.

ec'a qualitatif | qualitative | qualitativ | качественный | jakościowy.

eĉ même (adv.) jusqu’à | even (adv.) | sogar | даже | nawet.

edif' édifier | edify | erbauen (z. B. durch eine Predigt) | назидать | budować.

eduk' élever (éducation) | educate | erziehen | воспитывать | wychowywać.

edz' mari, époux | married person, husband | Gemahl | супругъ | małżonek.

edz'iĝ' se marier | marry | heirathen | жениться | żenić się.

edz'ec' mariage | marriage, matrimony | Ehe | бракъ | małżeństwo.

efektiv' effectif, réel | real, actual | wirklich | дѣйствительный | rzeczywisty.

efik' opérer, agir | effect | wirken | дѣйствовать | działać, skutkonwać.

eg' marque augmentation, plus haut degré; ex. pord'